محمد ابراهيم آيتى
67
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
ساله [ 1 ] و به قول يعقوبى : از بيست سال گذشته بود [ 2 ] كه در « حلف الفضول » شركت كرد . از رسول خدا روايت شده است كه پس از بعثت و هجرت به مدينه گفت : « لقد شهدت حلفا فى دار عبد اللّه بن جدعان لو دعيت إلى مثله لأجبت ، و ما زاده الإسلام إلا تشديدا » ، در سراى عبد اللّه بن جدعان در پيمانى حضور يافتم كه اگر در اسلام هم به مانند آن دعوت مىشدم اجابت مىكردم ، و اسلام جز استحكام ، چيزى بر آن نيفزوده است [ 3 ] . ابن اثير از ابن اسحاق نقل مىكند كه : مردانى از « جرهم » و « قطوراء » كه نامهايشان همه ، از مادّهء « فضل » مشتق بوده است فراهم شده و پيمانى بسته بودند كه در داخل مكّه ستمگرى را مجال اقامت ندهند ، و پس از آن كه اين پيمان كهنه شد ، و جز نامى از آن در ميان قريش باقى نبود ، ديگر بار به وسيلهء قبايل قريش تجديد شد و قريش آن را « حلف الفضول » ناميد [ 4 ] . اول كسى كه در اين كار پيش قدم شد « زبير بن عبد المطّلب » بود ، كه طوايف قريش را در دار الندوه فراهم ساخت و از آنجا به خانهء « عبد اللّه بن جدعان تيمى » رفتند ، و در آنجا پيمان بستند [ 5 ] .
--> [ 1 ] - ر . ك : الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 128 - 129 . [ 2 ] - ر . ك : ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 371 - 373 . [ 3 ] - التنبيه و الاشراف ، ص 179 - 180 . در سيرة النبى ( ج 1 ، ص 145 ) به اين عبارت نقل شده است : « لقد شهدت فى دار عبد اللّه بن جدعان حلفا ما أحبّ أنّ لى به حمر النعم ، و لو أدعى به فى الإسلام لأجبت » و نيز ر . ك : الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 129 . ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 373 . [ 4 ] - الكامل ، ج 2 ، ص 25 - 26 . [ 5 ] - مروج الذهب ، ج 2 ، ص 277 . در زمان حكومت معاويه ، ميان امام حسين عليه السلام -